|
Geschiedenis
van de kerk; architectuur
De parochie
'Onze Lieve Vrouw Koningin van de Vrede' werd gesticht op 8 december 1918. De
naam van parochie en kerkgebouw hangen duidelijk samen met het einde van de
Eerste Wereldoorlog in dat jaar. Voordat de kerk door de Haarlemse bisschop
Callier op 7 augustus 1924 werd ingewijd, was er in een voormalige stalhouderij
aan de Ceintuurbaan een noodkerk die "De stal van Bethlehem" werd
genoemd.
Jos Bekkers, de architect van de Vredeskerk, was bij het begin van de bouw 31
jaar oud. Zijn motto was: 'Alles zien op het altaar', dus geen
zichtbelemmerende pilaren.
De vader van Jos
Bekkers, P.J.(Peter) Bekkers (1859-1918) was een leerling van Pierre Cuypers
(1827/1921). Aangezien het sinds 1815 aan de katholieken was toegestaan hun geloof
weer in de openbaarheid te beleven en vorm te geven, kon Cuypers talloze
kerken restaureren en door het hele land heen nieuwe bouwen in de stijl van
de neogothiek. In Amsterdam bouwde hij ook het Rijksmuseum (dat in 1885 werd
voltooid) en het Centraal Station (voltooid in 1889).
Tot een volgende generatie behoorde H.P. Berlage (1856-1934), in wiens werk
een sterk accent werd gelegd op het 'doen spreken' van de gebruikte
materialen (met name Hollandse baksteen), op vereenvoudiging van vormen
(grote muurvlakken, constructief gebruik van natuursteen) en versobering van
de ornamentiek.
Beurs van Berlage
Het is interessant om in dit verband de toren van de Vredeskerk te
vergelijken met die van de beroemde Beurs van Berlage aan het Damrak
(voltooid in 1903). Maar meer nog lijkt deze toren, onder andere vanwege de
tegelversiering van de topgevels, op de toren van ' De Boom' (kerk van de H.
Franciscus van Assisie, 1911) aan de Admiraal de Ruyterweg in Amsterdam-West,
die werd gebouwd door Bekkers vader.
Amsterdamse School
Jos Bekkers heeft zelf enige tijd gewerkt op het architectenbureau van Eduard
Cuypers (1859-1927), een neef van Pierre Cuypers. Drie leerlingen van hem
waren rond 1910 de oprichters geweest van de 'Amsterdamse School' met zijn
expressieve gebruik van baksteen en rijke ornamentiek. In de tijd dat Jos
Bekkers er werkte, bouwde E. Cuypers vooral veel grote gebouwen in een vrij
sobere trant, maar met veel aandacht voor fraai verzorgd metselwerk en
ingehouden versiering. Diens kerken en kapellen uit de jaren 20 vertonen in
hun strakke vormgeving, brede overkappingen en eenvoudig siermetselwerk een
zekere verwantschap met de Vredeskerk.

Slachtoffer
Jos Bekkers werd een slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog. Nadat hij in
juli 1944 om onduidelijke redenen door de Duitsers was opgepakt, kwam
hij op 21 januari 1945 om het leven in concentratiekamp Büchenwald.
De buurt waarin de kerk staat, ligt aan de rand van de oude volksbuurt 'De
Pijp' en vormt de overgang naar de 'nette' Rivierenbuurt en het 'chique'
Oud-Zuid. Een deel van de buurt werd in de twintiger jaren gebouwd door de
katholieke woningbouwverenigingen Het Oosten en Amsteldijk. Vandaar dat de
buurt wel 'Het Papendorp' werd genoemd. De buurt was enorm kinderrijk. In de
jaren 50-60 kwamen er er uit elk portiek (met 6 bovenwoningen) iedere morgen
soms wel 30 kinderen die de om de kerk gelegen scholen bezochten. Op zondag
kwamen er in de kerk, verspreid over vijf missen, rond de vijfduizend mensen.
Bevolkingssamenstelling
Inmiddels is de bevolkingssamenstelling van de buurt radicaal veranderd. Per
woning wonen er veel minder mensen. Vaak wonen mensen er alleen of met zijn
tweeën. Veelal zijn het bejaarden of (ex-)studenten. In vergelijking met de
begintijd wonen er weinig kinderen in de buurt. Veel huidige buurtbewoners
komen van oorsprong niet uit Nederland en zijn niet-christen. Het is een
uitdaging om als kerkgemeenschap in deze gewijzigde omstandigheden oude en nieuwe
buurtbewoners en stadgenoten met elkaar te verbinden en om een kerkgebouw in
stand te houden waarvan het onderhoud zeer kostbaar is.
Ons kerkgebouw en alle kunstvoorwerpen daarin willen toeleiden naar en iets
zichtbaar maken van het Geheim van God waarvan alles wat ons omringt getuigt
en waarin alle mensen leven, bewegen en zijn.
Willibrordus-buiten de veste
In
2002 is het grootste deel van de voormalige parochie van Sint Willibrordus
buiten de veste (de grote 'kathedraal' aan de Amstel bij de Ceintuurbaan)
officieel bij de Vredesparochie gekomen. Hierbij een tekening van de sloop
van de Willibrord in 1973 van de Amsterdamse kunstenares Rita Lindeman. Van
haar ook een olieverfschilderij van de Vredeskerk uit 2003.
Bent u geinteresseerd in
het werk van Rita Lindeman, mail ons dan.

Naar Boven
|