|
Geschiedenis
van de kerk; architectuur
De parochie
'Onze Lieve Vrouw Koningin van de Vrede' werd gesticht op 8 december 1918. De
naam van parochie en kerkgebouw hangen duidelijk samen met het einde van de
Eerste Wereldoorlog in dat jaar. Voordat de kerk door de Haarlemse bisschop Callier op 7 augustus 1924 werd ingewijd, was er in een
voormalige stalhouderij aan de Ceintuurbaan een
noodkerk die "De stal van Bethlehem" werd genoemd.
Jos Bekkers, de architect van de Vredeskerk, was bij het begin van de bouw 31
jaar oud. Zijn motto was: 'Alles zien op het altaar', dus geen
zichtbelemmerende pilaren.
De vader van Jos
Bekkers, P.J.(Peter) Bekkers (1859-1918) was een leerling van Pierre Cuypers (1827/1921). Aangezien het sinds 1815 aan de
katholieken was toegestaan hun geloof weer in de openbaarheid te beleven en
vorm te geven, kon Cuypers talloze kerken
restaureren en door het hele land heen nieuwe bouwen in de stijl van de neogothiek. In Amsterdam bouwde hij ook het Rijksmuseum
(dat in 1885 werd voltooid) en het Centraal Station (voltooid in 1889).
Tot een volgende generatie behoorde H.P. Berlage
(1856-1934), in wiens werk een sterk accent werd gelegd op het 'doen spreken'
van de gebruikte materialen (met name Hollandse baksteen), op vereenvoudiging
van vormen (grote muurvlakken, constructief gebruik van natuursteen) en
versobering van de ornamentiek.
Beurs van Berlage
Het is interessant om in dit verband de toren van de Vredeskerk te
vergelijken met die van de beroemde Beurs van Berlage
aan het Damrak (voltooid in 1903). Maar meer nog lijkt deze toren, onder
andere vanwege de tegelversiering van de topgevels, op de toren van ' De
Boom' (kerk van de H. Franciscus van Assisie, 1911)
aan de Admiraal de Ruyterweg in Amsterdam-West,
die werd gebouwd door Bekkers vader.
Amsterdamse School
Jos Bekkers heeft zelf enige tijd gewerkt op het architectenbureau van Eduard
Cuypers (1859-1927), een neef van Pierre Cuypers. Drie leerlingen van hem waren rond 1910 de
oprichters geweest van de 'Amsterdamse School' met zijn expressieve gebruik
van baksteen en rijke ornamentiek. In de tijd dat Jos Bekkers er werkte,
bouwde E. Cuypers vooral veel grote gebouwen in een
vrij sobere trant, maar met veel aandacht voor fraai verzorgd metselwerk en
ingehouden versiering. Diens kerken en kapellen uit de jaren 20 vertonen in
hun strakke vormgeving, brede overkappingen en eenvoudig siermetselwerk een zekere
verwantschap met de Vredeskerk.

Slachtoffer
Jos Bekkers werd een slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog. Nadat hij in
juli 1944 om onduidelijke redenen door de Duitsers was opgepakt, kwam
hij op 21 januari 1945 om het leven in concentratiekamp Büchenwald.
De buurt waarin de kerk staat, ligt aan de rand van de oude volksbuurt 'De
Pijp' en vormt de overgang naar de 'nette' Rivierenbuurt en het 'chique' Oud-Zuid. Een deel van de buurt werd in de twintiger
jaren gebouwd door de katholieke woningbouwverenigingen Het Oosten en Amsteldijk. Vandaar dat de buurt wel 'Het Papendorp' werd
genoemd. De buurt was enorm kinderrijk. In de jaren 50-60 kwamen er er uit elk portiek (met 6 bovenwoningen) iedere morgen
soms wel 30 kinderen die de om de kerk gelegen scholen bezochten. Op zondag
kwamen er in de kerk, verspreid over vijf missen, rond de vijfduizend mensen.
Bevolkingssamenstelling
Inmiddels is de bevolkingssamenstelling van de buurt radicaal veranderd. Per
woning wonen er veel minder mensen. Vaak wonen mensen er alleen of met zijn
tweeën. Veelal zijn het bejaarden of (ex-)studenten. In vergelijking met de
begintijd wonen er weinig kinderen in de buurt. Veel huidige buurtbewoners
komen van oorsprong niet uit Nederland en zijn niet-christen. Het is een
uitdaging om als kerkgemeenschap in deze gewijzigde omstandigheden oude en
nieuwe buurtbewoners en stadgenoten met elkaar te verbinden en om een
kerkgebouw in stand te houden waarvan het onderhoud zeer kostbaar is.
Ons kerkgebouw en alle kunstvoorwerpen daarin willen toeleiden
naar en iets zichtbaar maken van het Geheim van God waarvan alles wat ons
omringt getuigt en waarin alle mensen leven, bewegen en zijn.
Willibrordus-buiten de veste
In
2002 is het grootste deel van de voormalige parochie van Sint Willibrordus buiten de veste (de grote 'kathedraal' aan
de Amstel bij de Ceintuurbaan)
officieel bij de Vredesparochie gekomen. Hierbij een tekening van de sloop
van de Willibrord in 1973 van de Amsterdamse kunstenares Rita Lindeman. Van haar ook een olieverfschilderij van de
Vredeskerk uit 2003.
Bent u geinteresseerd in het werk van Rita Lindeman, mail ons
dan.

Naar Boven
|