HOE GOD VERSCHEEN IN AMSTERDAM

 

Hoe God verdween uit Jorwerd. Dat was het indrukwekkende boek van Geert Mak, waarvoor hij in 1999 de HenriŽtte Roland Holst-prijs kreeg. Hij vertelt in dit boek over de veranderingen in het dorpsleven in de 20e eeuw, met het Friese dorp Jorwerd als voorbeeld. Hij beschrijft de oprukkende stad en vertelt over de kerktoren die instortte. Eind 2005 vroeg de bisschop van Haarlem-Amsterdam me of ik deken wilde worden van groot Amsterdam. Er waren mensen om me heen die mompelden: 'Je zult er wel niet veel te doen krijgen, want wie gelooft er nog in Amsterdam? God is toch al lang uit deze stad verdwenen!' Nu ik bijna mijn zilveren jubileum als deken en mijn koperen jubileum als deken van Amsterdam mag vieren, weet ik dat ik ooit nog eens een boek zou willen schrijven met als titel niet Hoe God verdween in Amsterdam, maar Hoe God verscheen in Amsterdam.

Amsterdam niet gelovig? In 2010 werd ik gevraagd om de vier boren in te zegenen die voor de aanleg van de Noord/Zuidlijn van de metro werden gebruikt. Er ontstond een geweldige discussie. 'Dat kun je toch niet maken in een seculiere stad als Amsterdam!' Niet alleen veel discussies hier, maar ook in het buitenland. Maar liefst 40 TV-stations waren bij de inzegening van de boren Noortje, Gravin, Molly en Victoria aanwezig. Op 22 juli 2018 wordt, naar verwachting, de nieuwe Noord/Zuidlijn dan toch in gebruik genomen.

God in Amsterdam. Ik ben ook bijzonder geraakt door de geloofskracht van de vele migrantengemeenschappen in Amsterdam. Er wonen hier mensen van 178 verschillende nationaliteiten. Nergens in de wereld is die verscheidenheid zo groot. En die Migrantenkerken zijn erg actief en nemen een steeds belangrijkere plaats in in onze Amsterdamse geloofsgemeenschap... Op steeds meer plaatsen zijn er Engelstalige vieringen, maar ook Kroatisch, Pools, Koreaans, Vietnamees, Indonesisch, Filipijns (Engels en Tagalo), Portugees, Frans, Spaans, Italiaans, verschillende Oosterse riten en nog vele andere talen vormen met ons Nederlands de taal van de katholieke kerk van Amsterdam. Kerken die vaak vol zitten en bruisen van leven.

Steeds meer paters, met Derde en Vierde Wereldervaringen, komen naar Amsterdam om het pastoraat te ondersteunen. Zo zijn paters van de SVD (Societas Verbi Divini - SociŽteit van het Goddelijk Woord) nu werkzaam in de geloofsgemeenschappen van Amsterdam-Oost en Zuidoost, waar veel Surinamers en Afrikanen wonen. Ook is er een pater Salesiaan benoemd als regioleider van de geloofsgemeenschappen in Amsterdam-Nieuw-West, waar veel Marokkanen wonen. Maar ook in vele andere geloofs-gemeenschappen zijn religieuzen actief. Ook daar bruist het van leven en geloofsuitingen.

Natuurlijk kan en wil de SociŽteit voor Afrikaanse MissiŽn (SMA) niet achterblijven. Ook onze sociŽteit is erg actief in Amsterdam. Drie van de vier bestuursleden van de SociŽteit wonen tegenwoordig in Amsterdam. Ondergetekende als deken van Amsterdam, onze overste pater Frans Mulders, pater Gerard Noom als voorganger in diverse geloofsgemeenschappen en pater Timmermans als pastor op de luchthaven Schiphol, waar hij vooral inzetbaar is voor mensen met problemen op intercontinentale vluchten. Ons bestuurslid Liesbeth Glas geeft leiding aan ons Vormingscentrum met opleiding en vorming van nieuwe jonge missionaris-sen die in Afrika gaan werken. En ook de pastor van de Amsterdamse Afrikaanse All Saint Church is een SMA-priester. Liesbeth Glas houdt zich, met pater Mulders, vooral ook bezig met het diaconale project 'Stap Verder'.

'Stap Verder' is een samenwerkingsproject van de SociŽteit Afrikaanse MissiŽn (SMA) en de Stichting Pastoraal Diaconaal Centrum Bijlmermeer (SPDCB). Als kerkelijke organisaties willen wij een bijdrage leveren aan het welzijn van de inwoners van het stadsdeel. Op de locatie Stap Verder ont≠wikkelen wij activiteiten en projecten om inwoners van Zuidoost een stap verder te brengen. De komende drie jaar zijn dat:

1) Nederlandse taalles en Taalmaatjes. Die maatjes oefenen met mensen hun taalvaardigheid in de dagelijkse praktijk van boodschappen doen op de markt of een instantie bezoeken.

2) Een Kennis-centrum over toegang tot voorzieningen. Tijdens spreekuren, in een rustig gesprek met een spreekuurmedewerker, kunnen bezoekers om informatie vragen en bespreken hoe zij kunnen krijgen wat zij nodig hebben. Ook kunnen ze praktische hulp vragen bij het krijgen van een postadres en vinden ze er een plek om de was te doen, een douche te nemen, een maaltijd te koken. Ook problemen kunnen vertrouwelijk besproken worden. Er komt een sociale kaart die op den duur ook op internet geraadpleegd kan worden.

3) Ondersteuning van ouders en kinderen bij opvoeding en scholing.

Veel bewoners van Amsterdam Zuidoost hebben zich als migrant vanuit de rest van Nederland en de wereld in Amsterdam Zuidoost gevestigd. Friezen, Ghanezen, Pakistani, Polen, Brabanders en Surinamers komen hier terecht in een ander soort samenleving, van dorp naar stad, van agrarische samenleving naar dienstverlenende, van een monocultuur naar vele culturen, van zelfvoorzienigheid naar een complexe verzorgingsstaat waarin de overheid je leven reguleert met de bijbehorende bureaucratie. In de praktijk blijkt het vaak niet gemakkelijk om je weg te vinden in een nieuw land, laat staan in het woud van maatschappelijke instellingen en informele organisaties die we in Zuidoost hebben. 'Stap Verder' biedt informatie over de vele mogelijkheden en de onmogelijkheden om je hier te vestigen en toegang te krijgen tot voorzieningen. En indien nodig gaat 'Stap Verder' daarin met je mee tot je zelf je weg weet te vinden, je doel bereikt is, of tot de mogelijkheden uitgeput zijn.

Ze doet dat niet vanuit de rol van overheid of instellingen die zich zelf aan regels moeten houden en burgers aan regels houden, maar vanuit het belang van de bewoner zelf. 'Stap Verder' biedt de mogelijkheid voor andere partners tot samenwerking. Momenteel maakt Dokters van de Wereld o.a. gebruik van kantoorruimte bij 'Stap Verder' en bij het geven van voorlichtingen.

Hoe God verscheen in Amsterdam. U ziet dat ik als deken trots ben op een stad als Amsterdam, waar het geloof in God en in elkaar zichtbaar en voelbaar aanwezig is. En er is nog meer goed nieuws. Onlangs heeft het Generaal Bestuur in Rome ons ook nog twee nieuwe missionarissen voor Afrikaans Amsterdam gegeven. Op zondag 12 november zal ik als deken de SMA-paters father Trinkson Kithery Muthu (India) en father Augustin N'Dah (Benin), officieel presenteren als de nieuwe pastores van de All Saintskerk in Amsterdam-Zuidoost. Zij zijn inzetbaar voor de Afrikaanse migranten. Wij zijn blij met hun komst. Vanuit onze 'religieuze' en 'enthousiaste' stad Amsterdam groet ik u hartelijk. En een gebed voor ons missionaire werk in Amsterdam blijft van harte welkom!

pater Ambro Bakker s.m.a.

Deze bijdrage verscheen eerder in het contactorgaan van de SociŽteit voor Afrikaanse MissiŽn,

'Onze KrantĒ, september 2017